Пәленің басы бурылдан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Пәленің басы бурылдан» деген мақал бір қиындықтың, кесапаттың, қырсық істің басы әлсіз көрінетін, бірақ кейін үлкен зардапқа апаратын нәрседен басталатынын білдіреді. Тура мағынасында «бурыл» — түсі ала-құла, белгісі анық емес, күмәнді нәрсе. Астарлы мағынасы бойынша, күмәнді іске ерте тоқтау салмаса, ол ақыры үлкен пәлеге айналады. Халық бұл сөзбен адамды сақ болуға, күдікті істің түбін ойлауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «басы» сөзі істің бастауын, алғашқы қадамын меңзейді. Ал «бурыл» — анық емес, шала-шарпы, сенімсіз көрінетін нәрсенің бейнесі. Яғни пәле бірден аспаннан түспейді, ол көбіне болмашы, елеусіз сияқты көрінген нәрседен өрбиді. Бұл образ халықтың өмір тәжірибесінен туған: кішкентай қателік, салғырттық не күмәнді әрекет кейін үлкен дау, өкініш әкелуі мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыста, оқуда, қарым-қатынаста немесе интернеттегі күмәнді әрекеттерде орынды айтылады. Мысалы, белгісіз сілтемені ашып, кейін телефон вирус жұқтырып алса, «пәленің басы бурылдан» деп ескертуге болады. Яғни адам бастапқыда байқалмаған ұсақ қауіпке мән бермесе, соңы үлкен қиындыққа соқтырады.