Орман бөрісіз болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Орманның ішінде қасқырдың болуы табиғи құбылыс сияқты, бұл мақал да әр ортада оған сай мінезі қатал, қайсар, өз жолымен жүретін адам болатынын білдіреді. Тура мағынасында орман бөрісіз болмайды: табиғатта жыртқышсыз орта болмайды. Астарлы мағынасы — үлкен топта, ел ішінде, жұмыста немесе қауым арасында өзгеше, өткір, өжет, кейде қауіпті адам кездеседі; мұндайды өмірдің заңдылығы ретінде түсінген жөн.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «орман» — кең орта, көпшілік, өмірдің өзі. «Бөрі» — жалғыз жортатын, күшті, сақ, кейде қатаң мінезді тұлғаның бейнесі. Бөрі табиғатта әлсіздің емес, тіршіліктің күреске толы сипатын танытады. Сондықтан мақал бір ортаның ішінде міндетті түрде бәсекелі, қатаң, өз пайдасын күйттейтін адам болатынын меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжымда немесе қоғамда мінезі ауыр, өзгені қыспаққа алатын адамды сипаттағанда айтылады. Мысалы, жұмыс орнында бәрі тату болса да, бір адам әрдайым өз дегенін жүргізіп, өзгелерге қысым жасаса, үлкендер: «Орман бөрісіз болмас» деп, ондай мінездің өмірде кездесіп тұратынын ескертеді.