Малды жисаң - машақат,
Жоғалтсаң - өкініш.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал мал-мүліктің, дәулеттің өзімен бірге жауапкершілік, күтім, еңбек және уайым әкелетінін білдіреді. Мал жиған адам оны бағып-қағуға, сақтауға, көбейтуге көп күш жұмсайды, сондықтан бұл оңай іс емес. Ал малдан айырылсаң, еңбегің зая кетіп, өкініш өзегіңді өртейді. Астарлы мағынасы — кез келген байлықтың қадірі оны табуда ғана емес, сақтауда да екенін ұғындыру.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «малды жиу» — тек төрт түлік жинау емес, жалпы дүние, ырыс, дәулет жинау деген ұғым. «Машақат» сөзі еңбектің ауырлығын, үздіксіз қамқорлықты көрсетеді. Ал «жоғалту» — малдан айырылу арқылы адамның тұрмысқа тірек болған несібесінен, еңбегінің жемісінен көз жазуы. Яғни мақал малды тіршілік көзі, бірақ сонымен бірге сынағы бар құндылық ретінде бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өзекті. Мысалы, шағын бизнес ашқан адам табыс табумен қатар, есеп жүргізу, тәуекелді азайту, өнімді жоғалтпау сияқты көп іске жауап береді. Егер дұрыс басқармаса, шығынға ұшырап, өкініп қалуы мүмкін. Сол сияқты, табысқа жету қаншалық маңызды болса, оны сақтап қалу да соншалық маңызды екенін еске салады.
Joǵaltsań - ókinish.