Құзда қар ерімес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Құзда қар ерімес» деген мақалдың тура мағынасы — биік, қия, күн көзі аз түсетін құз жартаста қар ұзақ жатады, тез ерімейді. Астарлы мағынасы — адам мінезі де, ниеті де әртүрлі болады: жүрегі қатты, суық, өзгеріске келмейтін жанға сөз де, ақыл да оңай әсер етпейді. Кейбір адамды иліктіру қиын, себебі ол қасарысып, өз дегенінен қайтпайды. Бұл мақал сондай қатты мінезді, тоң теріс, мойындауы қиын адамды меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құз» — биік, тік жар, ал «қар» — еріп кететін жұмсақ, уақытша нәрсе. Құзға түскен қардың ерімеуі адам бойындағы қырсықтықты, салқындықты, ішкі қатып қалған күйді бейнелейді. Табиғат көрінісі арқылы халық адамның мінезін дәл суреттеген. Яғни сырттай нәзік көрінгенімен, ішкі болмысы өзгермейтін, бедерленген тас сияқты адам туралы ишара бар.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де мінезі қатаң, еш дәлелге көнбейтін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір қызметкер қателігін түсіндірсең де мойындамай, бәріне қарсы шыға берсе, әріптестері «құзда қар ерімес» деп сипаттауы мүмкін. Мұнда сөзбен жұмсартуға келмейтін, пікірінен қайтпайтын адамды танытады.