Құрттаған қой далаға кетер,
Екі бұршақ, бір сабауды ала кетер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал малдың күтімі дұрыс болмаса, бір ғана індет не әлсіздік бүкіл табынды жұтатынын ескертеді. Тура мағынасында құрттаған қой жайылып жүріп, ауруды жұқтырып, айналасындағы басқа қойларға да кесірін тигізуі мүмкін. Астарлы мағынасы — бір адамның жаман қылығы, әлсіздігі немесе теріс әрекеті көпке әсер етеді. Сондықтан қауым ішінде сақтық керек, жұқпалы кеселден де, жаман мінезден де қорғану қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құрттаған қой» — дертке шалдыққан, іріткі салатын әлсіз адам не зиянды құбылыстың бейнесі. «Екі бұршақ, бір сабау» деген тіркес мал қорасына, жабдыққа, тұрмысқа келген шығынды аңғартады. Яғни ауру бір қоймен шектелмей, айналадағы нәрсені де бүлдіреді. Халық осы арқылы ұсақ көрінген нәрсенің өзінен үлкен зиян тууы мүмкін екенін образбен жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жауапкершілігі төмен, тәртібі нашар немесе ауру адамға немқұрайды қарамау керек деген ойға сай қолданылады. Мысалы, жұмыста бір қызметкер ережені сақтамай, бүкіл ұжымның қауіпсіздігіне зиян келтіруі мүмкін. Сондай кезде «бір адамның салғырттығы көпке жұғады» деген мағынада осы мақал айтылады.
Eki burshaq, bir sabaýdy ala keter.