Құлындаған байталдан,
Құдықтағы су артылмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңа құлындаған байталдың сүті өз төлінен артылмайды, яғни ол әзірше мол өнім бермейді. Астарлы мағынасы — қолы жаңа жеткен, әлі нығайып үлгермеген нәрседен көп пайда күтпеу керек. Адамға да, малға да, іске де уақыт керек; бірден мол нәтиже шықпайды. Сондықтан асықпай, жағдайдың жетілуін күту, шамаға қарау қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құлындаған байтал» — енді ғана күш жинап келе жатқан, бірақ толық береке беруге даяр емес күйдің бейнесі. «Құдықтағы су» — тереңдегі ырыс, қор, мүмкіндік деген ұғымды білдіреді. Ал «артылмайды» сөзі бір нәрсенің әлі артық шықпайтынын, яғни шектеулі екенін көрсетеді. Халық осы арқылы табиғи заңдылықты өте дәл суреттейді: қандай да бір игілік бірден тасып кетпейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жас кәсіп бастаған адамға, жаңа жұмысқа кіріскен жобаға немесе енді ғана табыс әкеле бастаған іске қатысты айтылады. Мысалы, бір адам интернет-дүкен ашып, бірінші айда көп пайда түспеді деп қиналса, тәжірибелі кісі оған осы мақалмен сабыр сақтауды ескертеді. Яғни, нәтиже біртіндеп келеді, ең бастысы — шыдам мен дұрыс күтім.
Qudyqtaǵy sý artylmaıdy.