Құлан семірген жеріне жынын шашады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Құлан өзі семірген, қорек тапқан жеріне қайта келіп, сол жерді былғайды деген тура мағына бар. Астарлы мағынасы — кей адам өзі пайда көрген, жақсылық алған ортаға кейін өкпе, зиян, жамандық әкелуі мүмкін. Яғни жақсылықты бағаламай, жақсылық қылған жерге қиянат жасау — адамдыққа сын.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құлан» — еркін, дала мінезді жануар. «Семірген жері» — асырап, өсірген, пайдасын тигізген орын. «Жынын шашу» — ашуын, ластығын, залалын тарату деген бейнелі сөз. Бұл образдар алғыс білмеу, безбүйректік, өзіне жақсылық жасаған ортаға қарсы шығу сияқты мінездерді әшкерелейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көбіне бір жерден білім алып, тәжірибе жинап, кейін сол ортаны жамандаған адамға қарата айтылады. Мысалы, қызметкер бірнеше жыл ұжымда өсіп, тәжірибе жинаған соң басқа жаққа кетіп, бұрынғы мекемесін орынсыз сөксе, жұрт осы мақалмен ескертуі мүмкін. Ол адамға жақсылықтың қадірін білу, адалдық сақтау керектігін меңзейді.