Күйген ауыздан күйінген сөз шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Күйіп қалған ауыз қалай сақтанып, абайлап сөйлесе, күйзелген, ренжіген, таяқ жеген жан да сөзіне ыза, өкініш, ашу араластырып айтуы мүмкін. Мақалдың тура мағынасы — аузы күйген адам ыстықтан қорқып, үркіп сөйлейді. Астарлы мағынасы — басынан ауыр жағдай өткен адам сол тәжірибенің әсерімен қаттырақ, сақырайып немесе назалы сөз айтуы ықтимал. Яғни адамның көңіл күйі, көрген қасіреті сөзіне де әсер етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «күйген ауыз» — ыстықтан жарақаттанған ауыз ғана емес, өмірде опық жеп, көңілі қалған жанның бейнесі. Ал «күйінген сөз» — ішкі реніштен, өкініштен туған өткір, уайымды сөз. Халық ауыздың күйюін адамның жан жарасымен теңестіріп, сөздің де күйге тәуелді екенін көркем жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал ренжіген адамның сөзін бірден ауыр қабылдамай, оның неге солай айтқанын түсінуге шақырады. Мысалы, жұмыста әділетсіздік көрген қызметкер ашуға булығып, қатқыл сөйлеп қалуы мүмкін. Сол кезде оның сөзінің артында реніш жатқанын аңғарып, сабырмен сөйлескен дұрыс.