Құдай жүгіртпегенді
Бұзау - жүгіртеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдай адамды бір іске өзі жетелемесе де, кейде кішкентай ғана себеп үлкен қимылға мәжбүр етеді. Астарлы мағынасы — болмашы нәрсенің өзі адамды әрекетке келтіріп, еріксіз еңбек етуге, ширақ болуға итермелейді. Яғни, жалқау не салғырт адамды ұсақ-түйек жағдай да қозғап, қамдануға, ізденуге мәжбүр етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «Құдай жүгіртпеген» деген тіркес — адамға табиғатынан немесе тағдырдан қозғалыс, серпін берілмеген күйді білдіреді. Ал «бұзау» — ауыл тіршілігіндегі мазасыз, тыным бермейтін жас малдың бейнесі. Бұзаудың жүгіртуі — күтпеген күйзеліс, шаруа, ұсақ кедергі адамның тынышын алып, іске кірістіретінін аңғартады. Бұл жерде бұзау нақты мал ғана емес, өмірдің тосын талабын көрсететін образ.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көп жағдайда «адамды көбіне қажеттілік қозғалысқа келтіреді» деген оймен айтылады. Мысалы, бір адам ұзақ уақыт жұмыс іздемей жүрсе, үйдегі бір шұғыл шығын оны дереу әрекет етуге мәжбүр етеді. Сонда жұрт: «Құдай жүгіртпегенді бұзау жүгіртеді» деп, тіршіліктің өзі адамды қозғалтатынын меңзейді.
Buzaý - júgirtedi.