Қубас айғыр құлынын талайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қубас, яғни жасы ұлғайып, қуаты қайтқан айғыр өз құлынын да теуіп, шеттетіп жіберуі мүмкін. Астарлы мағынасы: кейде күш-қуаты азайған, беделі түскен не мінезі қатайған адам өзіне жақын жандарға да қатаңдық көрсетеді. Бұл — ашу, қартайғандағы қыңырлық, не ішкі әлсіздіктің белгісі. Мақал адамды жасқа, күйге, көңілге қарап түсінуге, үлкеннің де мезгіл-мезгіл мінезі өзгеретінін аңғаруға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы қубас айғыр — жасы келген, қуаты кеміген, бірақ әлі де шалт мінез танытатын еркек малдың бейнесі. Құлын — әлсіз, жас, қорғансыз ұрпақтың символы. Айғырдың өз құлынын талайтыны арқылы табиғаттағы қатал заң ғана емес, адамдар арасындағы қатынаста да ашу мен шаршау жақынға зиян тигізетінін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасында, жұмыста немесе үлкен кісілердің мінезін сипаттауда қолданылады. Мысалы, кейде шаршаған әке үйдегілерге себепсіз қабақ шытса, жұрт «Қубас айғыр құлынын талайды» деп, оның көңіл күйі мен қажуын түсіндіреді. Яғни, бұл сөз біреуді кінәлау үшін емес, мінездің сырын ұғу үшін айтылады.