Көптен үміт еткен аздан құр қалады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: көп нәрсеге үміт артып, соның бәрін күткен адам кейде қолындағы аз дүниеден де айырылып қалады. Астарлы мағынасы: орынсыз көпке сену, шектен тыс қиялға берілу немесе нақты барды бағаламау адамның ұтылуына әкеледі. Халық мұнда қанағат пен есепті, қолдағыны қадірлеуді ескертеді. Үміттің өзі жақсы, бірақ ол шындықпен, еңбекпен, сабырмен байланысқанда ғана пайда береді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көп» — үлкен пайда, мол олжа, артық арман; «аз» — қолдағы бар мүмкіндік, шағын несібе, азын-аулақ дүние. «Құр қалады» деген тіркес үміттің ақталмай, түкке тұрғысыз болып шығуын білдіреді. Яғни адам алысты көздеп, жақындағыны жоғалтып алуы мүмкін деген ой бар. Бұл — өмірде жиі кездесетін сақтық сабағы.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жоспар құруда, қаржыда, жұмыста жиі қолданылады. Мысалы, адам тәуекелге көп ақша салып, «қомақты табыс табамын» деп жүріп, бар жинағанын жоғалтып алса, осы мақал дәл келеді. Сондықтан ол: нақты мүмкіндікті бағала, асыра сенбе, барға ие бол деген ой айтады.