Көп көрген - нұсқа,
Көп істеген - ұста.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірде көп нәрсе көріп, тәжірибе жинаған адам сөзге де, іске де ұқыпты, салмақты болады дегенді білдіреді. «Көп көрген» дегені — талай жағдайды бастан кешіп, өмірдің ыстығы мен суығын таныған адам. Ал «нұсқа» — қысқа да дәл, байыпты сөйлейтін, жөн сілтей алатын кісі. «Көп істеген - ұста» дегені де осыған ұқсас: қолөнерді не кез келген істі көп қайталаған адам шеберлікке жетеді, ісінің бабын табады.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «нұсқа» сөзі тәжірибелі адамның сөзі артық-кемсіз, дәл болатынын аңғартады. «Ұста» — тек темір жонып, ағаш өңдейтін шебер ғана емес, істің қыр-сырын меңгерген, қолынан іс келетін адам бейнесі. Яғни мақал адамды тәжірибе арқылы өсетін, қалыптасатын тұлға ретінде суреттейді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал оқуда, жұмыста, кәсіпте жиі қолданылады. Мысалы, жас қызметкер бірнеше жыл тәжірибе жинап, құжатпен жұмыс істеуді, адамдармен сөйлесуді үйренсе, кейін ең сенімді маманға айналады. Яғни шеберлік пен парасаттың кілті — көп көру мен көп істеуде.
Kóp istegen - usta.