Қолы қысқаның жолы қысқа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қолы қысқа адам — малы, ақшасы, мүмкіндігі аз жан деген тура мағына береді. Астарлы мағынасы бойынша, тұрмысы тар, қамсыздығы кем адамның жолы да қысқалау болады: ол алысқа бара алмайды, көп іске араласа бермейді, кейде өмірдің талай мүмкіндігін пайдалана алмай қалады. Бұл мақал кедейліктің адамға еріксіз шектеу қоятынын байқатады, бірақ сонымен бірге ысыраптан сақтанып, барды бағалауға үндейді.
Образдар мен теңеулер
«Қол» сөзі мұнда нақты дене мүшесі емес, адамның қаржысы мен тірек-құралының символы. «Қысқа қол» — әлсіз мүмкіндік, таршылық, жәрдемнің аздығы. Ал «жол» — өмірлік бағыт, іс-әрекет, мұратқа жету жолы. Демек, қолдың қысқалығы жолдың да қысқа болуын бейнелі түрде көрсетіп, мүмкіндігі шектеулі адамның ісі де шолақ болатынын меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал көбіне қаржылық қиындыққа, мүмкіндіктің шектеулілігіне байланысты айтылады. Мысалы, бір жас маман жақсы курсқа барғысы келеді, бірақ қаражаты жетпейді. Сондай кезде адамдар: «Қолы қысқаның жолы қысқа» деп, тұрмыстың талай істі тежейтінін білдіреді. Бірақ мақалдың астарында еңбектеніп, мүмкіндік іздеу керектігі де сезіледі.