Қолы ашықтың жолы ашық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қолы ашықтың жолы ашық деген мақалдың тура мағынасы — қолы ашық, яғни сараң емес, бергені мен бөліскені көп адамның жолы да кең болады. Астарлы мағынасы — жомарт, кеңпейіл, қайырымды адамға өмірде де жол ашылады, ел ішінде беделі артады, ісі ілгері басады. Халық бұл жерде жақсылық жасаған адамның жақсылыққа жолығатынын меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қол» — адамның беруге, көмектесуге даяр пейілін білдіретін образ. «Ашық» сөзі тек физикалық ашықтық емес, көңілдің кеңдігін, сараңдықтың жоқтығын танытады. Ал «жолы ашық» тіркесі сәттілік, мүмкіндік, береке, кедергісіз ілгерілеу мағынасында қолданылған. Яғни қолдың ашықтығы мен жолдың ашықтығы өзара байланысты бейнелі ұғым ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де адамдарды қайырымды болуға үндейді. Мысалы, бір адам мұқтажға көмектесіп, студенттің оқуына жәрдем берсе, кейін өзі де көп адамның алғысына бөленіп, жақсы байланыстарға ие болуы мүмкін. Мұндайда халық «Қолы ашықтың жолы ашық» деп, жомарттықтың қайтып келетінін айтады.