Көктем гүлмен көркем.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Көктем гүлмен көркем» деген мақал көктем мезгілінің сәні мен қадірі гүл ашылғанда ерекше білінетінін білдіреді. Тура мағынада — көктемде жер бусанып, табиғат түлеп, түрлі гүлдер қаулап өседі. Астарлы мағынада — кез келген нәрсенің шырайы, көркі өзіне лайық сәнімен, берекесімен ашылады. Яғни өмірдің бір кезеңі де, адамның бір ісі де көріксіз емес, орнымен келсе әсем болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көктем» — жаңару, үміт, тіршіліктің оянуы. Ал «гүл» — сұлулықтың, нәзіктіктің, сән мен берекенің бейнесі. Көктем мен гүлдің байланысы табиғаттың жарасымын көрсетеді: көктем гүлсіз солғын көрінсе, гүл көктемде ғана толық ашылады. Бұл образ арқылы халық әр нәрсенің өз мезгілі, өз сәні болатынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адам еңбегіне, киім үлгісіне, мерекелік безендіруге де қатысты айтылады. Мысалы, ауылда Наурыз мерекесін өткізгенде алаңды гүлмен, ұлттық өрнекпен әсемдесе, тойдың көркі арта түседі. Сол сияқты адам да сыртқы келбеті мен ішкі мәдениетін үйлестірсе, көркем болады.