Қой бақтым -қоңырау тақтым.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қой баққан адам мойнына қоңырау тағып, малды бағуда сақтық пен бақылау жасаған. Астарлы мағынасы: еңбек еткен адам өз ісінің қиыншылығын да, жауапкершілігін де көтереді. Яғни тіршілік үшін бейнетке шыдап, маңдай тер төксең, соның жемісі болады. Мақал еңбекті менсінбеуге болмайтынын, кез келген істің өз машақаты барын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қой» — қарапайым тіршілік, мал бағу еңбегі; «қоңырау тағу» — бақташының қамы, қадағалауы, тынымсыз еңбегі. Қоңырау үнінің естілуі малдың бытырап кетпеуін білдіреді. Сондықтан бұл образдар тәртіп, ұқыптылық және үздіксіз бақылау сияқты ұғымдарды меңзейді. Мақал еңбек жолында ұсақ көрінетін, бірақ маңызды міндеттердің бар екенін сездіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген жауапты кәсіпке қатысты айтылады. Мысалы, мұғалім сабақ берумен бірге тәртіпті де қадағалайды, құжат тексеретін қызметкер ұқыптылықпен жұмыс істейді. Яғни жұмыс тек табыс қана емес, сонымен бірге шаруа, зейін және төзім талап ететін іс."