Қой анасы - оннан,
Жылқы анасы - бестен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал малдың өсімін, ұрғашы малдың құндылығын және шаруашылықтағы ұқыптылықты білдіреді. Қойдың отар болып көбеюі үшін бір қозылы саулықтың өзі маңызды, ал жылқыда бие мен құлынның орны ерекше. Сондықтан мақалдың тура мағынасы — мал басын көбейтуде аналық малдың рөлі зор деген ой. Астарлы мағынасы — кез келген істің берекесі бастапқы негізіне байланысты: дұрыс күтім, тиянақ, шыдам болса ғана нәтиже молаяды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қой анасы» мен «жылқы анасы» — тек мал емес, бүкіл берекенің бастауы. «Оннан» және «бестен» деген сандар малдың табиғи өсімін, төлдің жиі әрі есеппен келетінін аңғартады. Қазақ ұғымында мал — тек байлық емес, күнкөріс, ырыс, тіршілік көзі. Сондықтан бұл сөздер шаруаның есеппен, көздің қарасындай күтіммен жасалуы керегін ишаралайды.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал отбасылық немесе кәсіби істе де қолданылады: табыстың тұрақты болуы үшін негізгі ресурсты дұрыс басқару керек. Мысалы, фермер асыл тұқымды аналық малға жақсы жем беріп, күтімді күшейтсе, келесі жылдары төл саны көбейіп, табыс та артады. Яғни, береке ұсақ нәрседен емес, негізді дұрыс таңдаудан басталады.
Jylqy anasy - besten.