Қой алты күн аштыққа шыдайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қой алты күнге дейін аштыққа шыдай алады деген сөз — малдың төзімді, сабырлы екенін білдіреді. Тура мағынасында бұл қойдың азықсыз да біраз уақыт күн көре алатынын аңғартады. Астарлы мағынасы — кейбір тіршілік иелері мен адамдар ауырлыққа, таршылыққа шыдап, уақытша қиындықты еңсере алады. Бұл мақал сабыр сақтауға, қиын сәтте асықпай, төзіммен әрекет етуге үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қой» — момын, жуас, төзімді малдың бейнесі. Қазақ танымында қой көп күтім сұрамайтын, бірақ берекесі мол түлік саналады. «Алты күн аштыққа шыдау» нақты сан болғанымен, оны дәл есеп ретінде емес, ұзаққа созылған қысылтаяң кезеңнің белгісі ретінде түсінген дұрыс. Яғни образ арқылы шыдамдылықтың шегі, төзімнің күші көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал ауыр күн туғанда сабырды жоғалтпау керегін еске салады. Мысалы, айдың соңында ақша тарылып, отбасы біраз уақыт үнеммен өмір сүрсе, адамдар осы мақалды айтып, уақытша қиындыққа шыдап, жоспарлы қадам жасауға шақырады. Мұнда негізгі ой — қиындық өтпелі, ал төзім мен ақыл оны жеңілдетеді.