Қияңқы байтал екі айғырды қырқыстырады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: мінезі қыңыр, илігіп көнбейтін байтал екі айғырдың арасына іріткі салып, оларды өзара қырқыстырады. Астарлы мағынасы: бір адамның не бір ұсақ себептің өзі екі мықтыны, екі елді, екі жақты араздастырып жіберуі мүмкін. Яғни қасарысқан, қиғаш мінез, өсек-аяң, арандату үлкен дау туғызады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы байтал — тік мінезді, қырсық адамға меңзеу. Екі айғыр — күшті, беделді, намысты екі жақты білдіреді. Айғырдың қырқысы — еркек мінез, тартыс, бәсеке белгісі. Ал “қияңқы” сөзі сол дау-дамайдың бастауында сабырсыздық пен қасарысу жатқанын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде не жұмыста бір адамның арандатушы сөзі үлкен келіспеушілікке әкелгенде айтылады. Мысалы, екі әріптес бейбіт жұмыс істеп жүрсе де, үшінші біреу жалған сөз тасып, екеуін бір-біріне қарсы қойса, “Қияңқы байтал екі айғырды қырқыстырады” деп ескерту жасайды. Мақал адамды орынсыз сөзден, араздық тудыратын мінезден сақтандырады.