Кетер мал қолдың кіріндей.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Кетер мал қолдың кіріндей» деген мақал дүние-мүлік, дәулет, мал — адамның қолындағы өткінші нәрсе екенін білдіреді. Тура мағынасында, қолдағы кір қалай жуылып кетсе, мал да бірде келіп, бірде кетіп тұрады. Астарлы мағынасы — байлыққа мастанбау, оны өмірдің мәңгі құны деп санамау. Адамның шын қадірі малында емес, мінезінде, еңбегінде, адамгершілігінде екені аңғарылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қолдың кірі» деген образ өте әсерлі. Қолға жұққан кір уақытша, сыртқы нәрсе, ол оңай кетеді. Сол сияқты мал да тұрақсыз, бүгін бар, ертең жоқ болуы мүмкін. Бұл теңеу дүние байлығын тым бағаламауға, оны қолдағы құрал ретінде көруге үйретеді. Яғни мал — мақсат емес, тіршіліктің бір амалы ғана.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал табыстың өтпелі екенін еске салады. Мысалы, адам бір кезде жақсы жалақы алып, өзіне сеніп кетуі мүмкін, бірақ жұмыс өзгерсе, кірісі де азаяды. Сондай сәтте «кетер мал қолдың кіріндей» деген ой сабыр беріп, ақшаны орнымен жұмсауға, жинақ жасап, рухани құндылықты ұмытпауға шақырады.