Кемеңгер кеңес таппай қоймас,
Кері кеткен шегіншектеп болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Кемеңгер адам ақыл-кеңеске сүйеніп, кез келген тығырықтан жол табады. Мұнда тура мағынада тәжірибелі, көреген кісі дұрыс бағыт іздейді деген ой бар. Астарлы мағынасы — ақылды адам асықпай ойланып, елмен ақылдасып, сабырмен шешім қабылдайды; сондықтан ол қателессе де, кейінге қарай кері шегініп, жігерсіздікке берілмейді. Мақал адамды ойлануға, кеңес тыңдауға және бастаған ісін абыроймен алып шығуға үндейді.
Образдар мен теңеулер
«Кемеңгер» сөзі — тек көп білетін адам емес, алысқа қарай алатын, пайымды жанның бейнесі. «Кеңес» — бір адамның емес, көптің тәжірибесі мен ақылы. Ал «кері кеткен шегіншектеп болмас» деген тіркес жолынан тайған кісі артқа шегіне берсе, мақсатына жете алмайтынын аңғартады. Мұнда өмір жолы күрделі сапар сияқты елестейді: алға бастайтын күш — ойлы кеңес, табандылық.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, жас кәсіпкер бизнесі жүрмей қалса, бірден істі тоқтатпай, тәжірибелі адамдардан кеңес алып, қателігін түзеп, бағытын өзгертуі керек. Сонда ғана қиындықты жеңіп, алға жылжиды. Мақалдың тәрбиесі — ақылға жүгіну мен қайсарлықты қатар ұстау.
Keri ketken sheginshektep bolmas.