Кедейге өлең айтқан да шығын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жағдайы төмен, тұрмысы нашар адамға тіпті өлең айтып, көңіл көтеру де бос шығын сияқты көрінеді. Астарлы мағынасы — қолы қысқа, мүмкіндігі аз жанның алдында жөнсіз мақтан, орынсыз сән-салтанат, пайдасыз әуре болмау керек. Халық мұнда әр істің өз орны, өз есебі болатынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өлең айту» — көңіл көтеру, өнер көрсету, сый-сияпат жасау сияқты игі ниеттің белгісі. Ал «шығын» сөзі сол әрекеттің қайтарымы жоқ, пайдасыз жұмсалған еңбек пен уақытты білдіреді. «Кедей» образы — тек мал-мүлік жағынан емес, жалпы таршылық көрген, сұранысы мен қажетін әрең өтеп жүрген адамды танытады. Сондықтан мақалда өнердің өзі де жағдайға қарай бағаланатыны аңғарылады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды мүмкіндік пен қажет үйлеспеген жерде қолданады. Мысалы, қиналып жүрген адамға қымбат той жасап, шамадан тыс шығындану дұрыс емес деген ойды жеткізу үшін айтылады. Яғни алдымен негізгі мұқтажды өтеу, содан кейін ғана сән мен ойын-сауыққа көңіл бөлу керек.