Қасқырдан сая іздегенше, арыстаннан пана ізде.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — әлсіз, опасыз не қауіп төндіретін қасқырдан қорған іздегеннен гөрі, күшті де айбынды арыстаннан пана сұраған дұрыс деген ой. Астарлы мағынасы — адам өзіне жамандық жасауы мүмкін, сенімсіз, әлсіз тірекке сүйенбей, қорғанышы мықты, беделі бар, сөзі мен ісіне сенуге болатын жанды таңдауы керек. Яғни, қиын сәтте қауіпсіздік пен сенімділік ең басты өлшем болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы қасқыр — қатер, қулық, опасыздықтың бейнесі. Одан “сая іздеу” — пайдасыз, тіпті зиянды әрекет. Ал арыстан — күш, айбат, үстемдік пен қорғанның символы. “Пана іздеу” тіркесі сенім арту, сүйеніш табу дегенді білдіреді. Халық осы екі жануарды қарама-қарсы қойып, кімнен сақтанып, кімге иек артқан дұрыс екенін бейнелі түрде көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал сенімсіз ортада абай болуға үндейді. Мысалы, адам қаржысын тез пайда уәде еткен алаяққа бермей, заңды әрі сенімді банкке немесе маманға жүгінеді. Сонда ол “қасқырдан сая” іздемей, “арыстаннан пана” таңдаған болады.