Қарға мақтанып сұңқар болмас,
Есек мақтанып тұлпар болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өз-өзін орынсыз мақтау адамды биіктетпейтінін білдіреді. Қарға қанша мақтанса да сұңқарға айналмайды, есек қанша масаттанса да тұлпар бола алмайды. Яғни адамның шын қадірі сөзімен емес, ісімен, қабілетімен, еңбегімен өлшенеді. Тек даурыққан, бірақ істе әлсіз адам өз болмысын өзгерте алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы қарға мен есек — әлсіздік, қарапайымдық, төмен деңгейлі қасиеттің бейнесі. Сұңқар мен тұлпар — биіктік, мәрттік, жүйрік те асыл қасиеттердің символы. Халық осы салыстыру арқылы әр нәрсенің өз орны бар екенін, ал табиғатынан, тәрбиесінен, еңбегінен аспайтын адамға құр мақтан жараспайтынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде өзін көп көрсетіп, бірақ нақты ісі жоқ адамдарға қатысты жиі айтылады. Мысалы, біреу өзін үздік маман деп жарнамалап, бірақ тапсырылған жұмысты сапалы орындай алмаса, оған осы мақал дәл келеді. Ол адамға бос мақтаннан гөрі білім, тәжірибе, еңбек керек екенін ескертеді.
Esek maqtanyp tulpar bolmas.