Қайтқан малға қасқыр өш.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқырдың қолынан босап, қайта қашып шыққан малға оның қайтадан өш болып, аңдуы. Астарлы мағынасы — бір нәрседен не бір қатерден аман шыққан адамға немесе іске сол қауіп қайтадан төнуі мүмкін, сондықтан сақ болу керек. Яғни, басынан өткен жамандықты ұмытпайтын жау секілді, мүмкіндік тапса қайта соғатын қауіп бар деген ескерту айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — әлсіз, қорғансыз жан иесі; «қасқыр» — жыртқыш, қауіпті дұшпанның бейнесі. Қасқырдың өш болуы — жаудың кек сақтауы, қайта шабуыл жасауға дайын тұруы дегенді білдіреді. Халық осы арқылы табиғаттағы аң мен малдың қатынасын мысал етіп, адам өміріндегі сақтықты, қырағылықты жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адамға зиян келтірген жағдайды жеңіл қабылдамай, қайта сақтану керегін айтқанда қолданамыз. Мысалы, бір адам алаяққа алданып, одан құтылғанымен, сол ұйымға қайта сеніп қалса, тағы да зиян шегуі мүмкін. Сондықтан мұндайда құжатты тексеріп, дәлелсіз уәдеге сенбеу керек. Мақалдың тәрбиесі — бір рет құтылған қауіпке қайта жоламау.