Иттің табаны қышыса, керуенге ереді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — табаны қышыған ит тыныш отырмай, қозғалыс іздеп керуенге ілеседі. Астарлы мағынасы — кейбір адам не жан иесі мазасыздыққа, әдетке немесе пайда іздеген күйге еріп, дұрыс-бұрысын ойламай қимылдайды. Яғни, ішкі түрткісі мықты болған жан бір нәрсеге өздігінен тартылады, бірақ ол әрдайым саналы таңдау бола бермейді. Мақал адам мінезіндегі еліктеу, мазасыздық, қажетсіз соңынан еру сияқты құбылыстарды әжуалап жеткізеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ит» — өз бетімен жүретін, иіске, қозғалысқа тез еретін жануардың бейнесі. «Табаны қышу» — тыныш тұрмау, бір іске асығу, мазасыздану дегенді білдіреді. Ал «керуен» — алыстан көрінетін, көпшілікпен бірге қозғалатын үлкен топтың символы. Осы образдар арқылы халық «біреудің соңынан себепсіз ілесу» немесе «қимыл-қозғалысқа тартып тұратын әдет» ұғымын әсерлі береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам бір топтың соңынан ойланып-толғанбай ере беретін жағдайда айтылады. Мысалы, біреу әлеуметтік желідегі трендке тек көпшілік істеп жатқан соң қосылып, оның өзіне керек-керек еместігін тексермесе, осы мақал орынды қолданылады. Ол әр іске сыни көзбен қарауды ескертеді.