Иттің құйрығын тартсаң, орнына барады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: иттің құйрығын тартсаң, ол қайтадан өз орнына, әдеттегі қалпына келеді. Астарлы мағынасы: адам немесе жағдайға күштеп араласу көп өзгеріс әкелмейді, кейде бәрі өз орнына қайта оралады. Яғни табиғи, қалыптасқан мінезді, дағдыны немесе тәртіпті зорлықпен бұзу қиын. Мұнда сабыр, байып және орынсыз қырсықпаудың мәні бар.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы иттің құйрығы — өзінше бір жүйеге, қалыпты күйге ие нәрсенің бейнесі. Құйрықты тарту — әлдебір істі күшпен қозғау, жөнсіз араласу, қинау дегенді білдіреді. Ал орнына барады дегені — уақытша өзгеріс жасалғанмен, нәрсенің түпкі қалпы сақталатынын көрсетеді. Бұл теңеу өмірде кейбір әдет, мінез, табиғи болмыс күшпен емес, түсіністікпен ғана түзелетінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адам тәрбиесінде, ұжымдағы қарым-қатынаста жиі еске түседі. Мысалы, бір қызметкердің жұмыс істеу тәсіліне қатты қысым жасап, оны бірден өзгертпек болсаң, нәтиже ұзаққа бармауы мүмкін. Ал сабырмен түсіндіріп, жағдайына сай бағыт берсең, өзгеріс берік болады. Сондықтан мақал асығыстық пен күштеудің орнына, ойлылық пен байыптылықты үйретеді.