Иттің боғы дәрі болса, дарияға тышады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай пайдасы бардай көрінген нәрсенің шын мәнінде түкке тұрғысыз екенін әжуа етеді. Егер бір нәрсе расымен ем, пайда немесе құнды дүние болса, оған жұрт ұмтылар еді; ал керісінше, ешкім керек қылмайтын, жиіркенішті нәрсенің қадірі болмайды. Астарында «құны жоқты құнды етіп көрсетпе», «жалған пайданың соңына ерме» деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «иттің боғы» — ең төмен, қажетсіз, жиіркенішті нәрсенің бейнесі. «Дәрі болса» дегені — егер ол шынымен емдік қасиетке ие болса деген шартты мысал. «Дарияға тышады» деген тіркес — молынан, шектен тыс баруға, жаппай ұмтылуға меңзейді. Яғни, пайдалы нәрсені бәрі іздейді, ал пайдасызға ешкім қызықпайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жалған жарнамаға, сапасыз тауарға не дәлелі жоқ «керемет» ұсынысқа қатысты айтылады. Мысалы, біреу интернеттен пайдасы дәлелденбеген қымбат қоспаны мақтаса, адамдар «сөзі көп, заты аз» деп осы мақалдың мәнін еске салады. Мұнда негізгі сабақ — нәрсенің бағасын сөзбен емес, шынайы пайдасымен өлшеу.