«Иттің бәрі тазы емес, Еттің бәрі қазы емес.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: иттің бәрі тазы тұқымы емес, еттің бәрі қазы болмайды. Астарлы мағынасы: кез келген нәрсенің аты бір болғанымен, сапасы, қасиеті, құны бірдей емес. Сыртқы белгіге қарап асығыс баға бермеу керек, әр заттың, әр адамның өз орны мен деңгейі бар. Мақал адамды алдамшы көрініске сенбеуге, шын мен жалғанды ажырата білуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «тазы» — жүйрік, текті, бағалы иттің бейнесі. Ал жай ит соның бәріне бірдей тең келмейді. «Қазы» — қазақ үшін ең қадірлі, дәмді ас, ал кез келген ет қазы бола бермейді. Осы екі образ арқылы халық сапа мен қарапайым нәрсенің, шын құн мен сыртқы ұқсастықтың айырмасын өте дәл көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өте орынды. Мысалы, біреу өзін тәжірибелі маман сияқты көрсеткенімен, іс жүзінде білімі таяз болуы мүмкін. Сол сияқты қымбат қаптамадағы тауардың бәрі де сапалы емес. Сондықтан адам да, зат та сыртқы түрімен емес, нақты ісімен, сапасымен бағалануы керек.
Ettiń bári qazy emes.