Ит баласы - сүйгінші,
Тұра бара құсқыншы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның, әсіресе тектен-текке ырза болып тұра алмайтын, құбылмалы мінезін әжуамен білдіреді. Тура мағынасында иттің күшігі алдымен бір нәрсеге үйір болып, кейін тез суынып кететіндей көрініс бар. Астарлы мағынасы — кейбір пенде басында жақсы көргеніне, мақтағанына, алғанына көп ұзамай көңілі толмай, құбылып шыға келеді. Яғни, тұрақсыздық пен тойымсыздық сыналады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ит баласы» — мінезі жұртқа жақсы таныс, тойымсыз, тез өзгергіш бейненің символы. «Сүйгінші» сөзі алғашқыда бір нәрсені қатты ұнатып, маңсұқтауды аңғартады. Ал «құсқыншы» — жерініп, жиреніп кету, не болса соған разы болмау дегенді танытады. Екі сөздің қарама-қарсылығы мақалдың өткір мысқылын күшейтеді: адам бір күйде тұрып қалмай, пиғылы ауыса береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды мінезі тұрақсыз, бүгін бір шешімге келіп, ертең одан айнып кететін адамға қатысты қолдануға болады. Мысалы, біреу жаңа жұмысқа қуанып кіріп, екі аптадан соң ұсақ кемшілігін айтып, бірден бас тартып кетсе, оны осы мақалмен сипаттауға болады. Мұнда халық адамды қанағатқа, орнықтылыққа, бірбеткей болмай, салмақты болуға үндейді.
Tura bara qusqynshy.