Ешкінің ажалы жетсе, Қойшының таяғына сүйкенер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ажалы жеткен ешкі қойшының таяғына сүйкеніп, өзіне зиян келтіруі мүмкін. Астарлы мағынасы: адамның басына жазылған тағдырдан қашып құтыла алмайтынын, кейде өзіне қауіп төндіретін әрекетті өзі жасап қоятынын білдіреді. Яғни сақ жүрмесе, адам өз сорын өзі шақыруы мүмкін деген ой бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ешкі» — әлсіз, қорғансыз тіршілік иесінің бейнесі. «Қойшының таяғы» — күнделікті тіршіліктегі қарапайым құрал, бірақ сол таяқ ешкіге себепсіз қауіп болып көрінеді. Бұл образ адам өміріндегі тағдыр, абайсыздық және жазмыш ұғымдарын әсерлі жеткізеді. Мақалдың бейнесі қарапайым болғанымен, ойы терең: қауіпті нәрсе кейде алыстан емес, қасымыздағы ұсақ әрекеттен туады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал жауапсыздықтың, орынсыз тәуекелдің соңы өкінішке әкелетінін айту үшін қолданылады. Мысалы, бір адам ескертуге қарамай қауіпті жерде жұмыс істеп, жарақат алып қалса, үлкендер: «Өз қауіпін өзі шақырыпты» деп осы мақалдың мәнін еске салады.