Екі бие - ел асы,
Үш бие - бұлақ басы,
Бір бие - жоқтың қасы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал малдың, әсіресе биенің шаруашылықтағы орнын аңғартады. Екі бие болса, үйдің сүті мен ырысы арта бастайды, елге пайдасы тиеді; үш бие болса, ол нағыз молшылықтың, берекелі тіршіліктің белгісі. Ал бір бие — қомақты пайда бермейтін, тұрмысқа жұғымы аз күй. Астарлы мағынасы: аз дүние аздық етеді, ал аз да болса көбейіп, өнім берсе ғана оның қадірі білінеді. Халық мұнда малды тек сан емес, береке әкелетін құт ретінде бағалаған.
Образдар мен теңеулер
«Ел асы» деген тіркес — көпке жететін, игілік тарататын молшылықты білдіреді. «Бұлақ басы» — суы сарқылмайтын, үзілмейтін игілік, берекенің қайнар көзі. Ал «жоқтың қасы» — тым аз, мардымсыз деген ұғым. Биенің сүті, қымызы, күтімі көшпелі тіршілікте аса маңызды болғандықтан, мақалдағы образдар малдың тұрмыстағы нақты құндылығын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де «аз нәрсенің пайдасы шамалы, ал тұрақты табыс пен өнім беретін істің қадірі жоғары» деген ойға қызмет етеді. Мысалы, бір ғана шағын табыс көзіне қарап отыра бермей, бірнеше өнім беретін кәсібін жолға қойған адам отбасының тұрмысын түзете алады. Яғни мақал адамды берекелі, өнімді іске ұмтылуға үндейді.
Úsh bıe - bulaq basy,
Bir bıe - joqtyń qasy.