Бұрынғыны айтпай соңғы еске түспейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: өткен оқиғаны, ескі жайды айтпасаң, кейінгісін толық еске түсіру қиын. Астарлы мағынасы: адам бүгінгі жағдайды дұрыс түсіну үшін бұрын болған нәрсені ұмытпауы керек. Өткен тәжірибе — қазіргі ойға тірек, ал бұрынғыны еске алу — сабақ алудың жолы. Сондықтан бұл сөз бір істің мәнін ұғу үшін оның тарихын, себебін, бастауын білу қажет екенін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бұрынғы» — өткен өмір, болған тәжірибе; «соңғы» — кейінгі жағдай, қазіргі ой немесе шешім. «Еске түспейді» деген тіркес адамның жады мен сана байланысын көрсетеді. Яғни ескі дерек айтылмаса, жаңа ойдың түйіні тарқамай, көмескі күйде қалады. Бұл образдар уақыттың бір-бірімен сабақтас екенін, бүгінгі түсінік кешегімен бекитінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасылық әңгімеде, тарих сабағында, жұмыс талқылауында жиі қолданылады. Мысалы, бір мәселенің себебін түсіну үшін адамдар оның бұрын қалай басталғанын еске түсіреді. Айталық, ұжымдағы келіспеушілікті шешкенде, бәрі «алдымен осының бұрынғы себебін қарайық» дейді. Сонда ғана соңғы нәтиже дұрыс бағаланады.