Бүлдіру оңай, түзету қиын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені бұзып, бүлдіріп тастау оп-оңай, ал оны қайта жөндеп, бұрынғы қалпына келтіру көп күш, уақыт және сабыр талап етеді. Астарлы мағынасы — адам сөзінде де, ісінде де абай болуы керек, өйткені ойланбай жасалған қателік кейін үлкен өкінішке айналуы мүмкін. Бір сәттік немқұрайлылықтың салдарын түзету ұзаққа созылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бүлдіру» сөзі тек затты сындыруды емес, қарым-қатынасты, сенімді, тәртіпті, істі бұзуды да білдіреді. Ал «түзету» — сол қате мен залалды қалпына келтіру, қайтадан дұрыстау. Мұнда қарама-қарсы екі әрекет салыстырылып, олардың ауырлығы мен жеңілдігі айқын көрсетіледі. Халық осы арқылы әр істің салмағын алдын ала өлшеуді үйретеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі заманда да өте орынды. Мысалы, әлеуметтік желіде біреуге ойланбай ауыр сөз жазсаң, ол сөздің ізін өшіру қиын, ал кешірім сұрап, сенімді қайта орнату ұзақ уақыт алады. Сондықтан бұл нақыл әр қадамды, әр сөзді жауапкершілікпен айтуға шақырады.