Бұхарда боқ шоқыған ала қарға
Мұнда келіп жылқышы болыпты.
«Бұхарда боқ шоқыған ала қарға Мұнда келіп жылқышы болыпты.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір кезде Бұхара жақта ешкімге елеусіз, қадірсіз жүрген «ала қарға» мұнда келіп жылқышы болыпты деген сөз. Астарлы мағынасы — өз елінде, өз ортасында бағаланбаған, қабілеті толық ашылмаған адам басқа жерде қызмет етіп, өзіне лайық орын табуы мүмкін. Кейде жат жерде адамға сенім көбірек беріліп, еңбегі де, қадірі де артады.
Образдар мен теңеулер
«Бұхарда боқ шоқыған ала қарға» деген бейне — жұртқа жағымсыз, қадірсіз, төмен саналған адамды меңзейді. «Ала қарға» — түсі бөлек, жұрттан ерекшеленген құс; бұл жерде бөгде, жат мінезді не бағаланбай жүрген жанның символы. Ал «жылқышы» — дала тіршілігінде сенім артылатын, еңбекпен шыңдалған адам бейнесі. Яғни мақал адам бағасы ортасына қарай өзгеретінін, еңбектің адамды танытатынын ишаралайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды бір маман өз ауылында не ұжымында еленбей, басқа қалаға не басқа жұмысқа барып, қабілетін дәлелдегенде қолдануға болады. Мысалы, бір жігіт туған жерінде жұмыс таба алмай жүріп, үлкен қалада тәжірибе жинап, білікті маманға айналса, «бұхарда боқ шоқыған ала қарға мұнда келіп жылқышы болыпты» деп астарлап айтуға болады.
Munda kelip jylqyshy bolypty.