Бұқаның малға сандығы жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бұқаның өзі бар болса да, ол малды санауға да, есептеуге де жарамайды. Астарлы мағынасы: кез келген істі атқара беретін күш болғанымен, ақыл мен ептілік болмаса, пайдасы толық болмайды. Яғни, тек күшке сену жеткіліксіз, істің нәтижесі үшін сана, тәртіп, есеп те керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бұқа» — күштің, қайраттың бейнесі. Ал «сандық» — есеп, тәртіп, ұқыптылықтың ишарасы. Қазақ танымында малды тану, санау, түгендеу — шаруаның маңызды бөлігі. Сондықтан бұл сөз күшті адамның немесе қатты даурығатын кісінің барлық істі өзі тындыра алмайтынын меңзейді. Күш бар жерде ақыл болмаса, іс шашырап кетуі мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды басқару, жұмыс ұйымдастыру, оқу немесе бизнеске қатысты қолдануға болады. Мысалы, бір адам дені сау, іскер, бірақ құжатты реттемей, жоспар жасамай жұмыс істесе, еңбегі шашылып кетеді. Сондай кезде «Бұқаның малға сандығы жоқ» деп, күшпен ғана емес, тәртіппен де әрекет ету керек екенін ескертеді.