Боталаған түйеден,
Бұлақ суы артылмас;
Құлындаған биеден,
Құдық суы артылмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: боталаған түйе мен құлындаған бие көп су ішеді, сондықтан олардың шөлін басуға бұлақтың да, құдықтың да суы жеткіліксіздей көрінеді. Астарлы мағынасы: үй ішіндегі шығыны көп, міндеті ауыр жағдайды білдіреді. Яғни бала-шағасы, бағып-қағатын малы көп отбасыда ырыс болғанмен, тіршілік қажеті де көбейіп, барды ұқыппен жұмсау керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «боталаған түйе» мен «құлындаған бие» — көбеюдің, берекенің белгісі. Бірақ сол береке өзімен бірге жауапкершілік пен шығынды да әкеледі. «Бұлақ суы» мен «құдық суы» — мол көрінгенімен, таусылмайтын емес, шектеулі қазына. Халық осы арқылы адамның қолындағы несібені бағалап, ысырапқа жол бермеуді меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі таңда бұл мақал көп балалы отбасыға, шаруасы кеңейген үйге немесе шығыны көбейген кәсіпке қатысты айтылады. Мысалы, жас отбасы екі-үш балалы болған соң, ай сайынғы тамақ, киім, оқу шығыны көбейіп, бұрынғы бюджеттің жетпей қалуы мүмкін. Сонда үлкендер: «Боталаған түйеден, бұлақ суы артылмас» деп, кіріс пен шығынды алдын ала жоспарлауды ескертеді.
Bulaq sýy artylmas;
Qulyndaǵan bıeden,
Qudyq sýy artylmas.