Адам туралы · Ақылды мен ақымақ туралы

Боқшасында боғы жоқ,
Қызының атын Маржанбике қойыпты.

Боқшасында боғы жоқ,
Қызының атын Маржанбике қойыпты.
Жүктеу

Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі

Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай сән көрсетіп, іші бос адамды әжуалайды. Тура мағынасында: боқшасында ештеңесі жоқ кедей адам қызына әдемі, салтанатты ат қояды. Астарлы мағынасы — қолында нақты мүмкіндігі, дәулеті, ісі болмаса да, адам кейде өзін артық көрсетуге, жалған бедел жинауға тырысады. Халық мұндай бос мақтанды ұнатпай, «аты әдемі болғанмен, мәні жоқ» деген ойды жеткізеді.

Образдар мен теңеулер
Мұндағы «боқша» — адамның бар-мүлкі, тұрмыс күйі. «Боқшасында боғы жоқ» деуі — түк жоқ, жұтаң, іші қуыс дегенді білдіретін өткір мысқыл. Ал «Маржанбике» — сәнді, құлаққа жағымды, бай-қуатты үйдің қызына лайықтай көрінетін әсем ат. Осы екі образдың қарама-қарсылығы мақалдың мысқылын күшейтіп тұр: сыртқы жылтырақ пен ішкі шындық сай келмейді.

Қазіргі өмірде
Бүгін де бұл мақалды орынсыз сәндену, шамаға қарамай мақтану, әлеуметтік желіде жалған дәулет көрсететін адамдарға қатысты қолдануға болады. Мысалы, қарызы көп адам қымбат көлік жалдап, өзін бай етіп көрсетуге тырысса, жұрт осы мақалмен оның бос мақтанын әжуалайды.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Латын жазуында
Boqshasynda boǵy joq,
Qyzynyń atyn Marjanbıke qoıypty.