Бір түлкі жеті бөріні алдайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал айлакер, ақылды, тапқыр адам кейде күші басым қарсыласын да сөзбен не амалмен жеңе алатынын білдіреді. Тура мағынасында түлкі бөрілерді алдағандай көрінгенімен, астарында күшпен емес, ақылмен, ептілікпен, қулықпен әрекет етудің үстемдігі жатыр. Алайда мақалдың ескерту мәні де бар: мұнда кез келген айлалы әрекет емес, қарсыластың аңғалын пайдаланатын зеректік суреттеледі.
Образдар мен теңеулер
Түлкі — халық танымында айла, сақтық, есеп, жылдам ойлаудың бейнесі. Бөрі — жыртқыш, күшті, көптің, қаталдықтың символы. «Жеті бөрі» деп көптік пен басымдық күшейтіліп берілген. Яғни бір ғана әлсіз көрінетін жанның ақылы мен тапқырлығы бірнеше қуатты қарсыластың өзін шатастыра алатыны көркем түрде айтылған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бір іске күшпен емес, оймен, стратегиямен кіріскенде нәтиже шығатынын білдіреді. Мысалы, бір оқушы емтиханға дайындалғанда көп материалды ретімен жоспарлап оқып, шашыраңқы дайындалған бірнеше мықты оқушыдан жақсы нәтиже көрсетуі мүмкін. Бірақ мақал адал ақыл мен тапқырлықты меңзейді, ал алдау арқылы жеткен жеңіс әрдайым дұрыс емес екенін де ұмытпау керек.