Бір түлікке бай болғанша,
Әр түлікке сай бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ғана мал түріне түгел бай болып, соған ғана сүйеніп қалма, әр түліктен өз орнымен ұстап, шаруаны тең ұста деген сөз. Астарлы мағынасы — өмірде де, тұрмыста да бір жақтылықтан сақтанып, ісіңді әртараптандыр, тепе-теңдік сақта деген өнеге береді. Адам бір ғана табыс көзіне, бір ғана мүмкіндікке қарап отырса, ол әлсіз болады; ал бірнеше бағытты қатар ұстаса, тіршілігі берік келеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бір түлік» — бір ғана малға, бір ғана тірекке байланып қалуды білдіреді. «Әр түлікке сай бол» дегені — әр түліктің өз сыры, күтімі, пайдасы барын меңзейді. Яғни, қойы бар, жылқысы бар, сиыры бар, түйесі бар шаруа сияқты, адам да өмірін тек бір арнаға салмай, мүмкіндігін кең ұстауы керек. Бұл образ халықтың көшпелі тіршілігінен туған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды табысқа, мамандыққа, кәсіпке қатысты жиі қолдануға болады. Мысалы, тек бір жұмыстың жалақысына қарап отырмай, негізгі жұмыспен бірге қосымша дағды үйрену, шағын табыс көзін ашу пайдалы. Сонда күтпеген қиындық болса да, адам қатты қиналмайды.
Ár túlikke saı bol.