Бақырауық болса да, түйенің бары игі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе бақырап, даусы қатты шықса да, оның өзі бар болса — пайдасы мол. Астарлы мағынасы: біреудің мінезі ұнамсыз, сөзі көп, қылығы оғаш болуы мүмкін, бірақ оның беретін игілігі, көмегі, тірлігі болса, соны қадірлеу керек. Яғни, сыртқы кемшілікке қарап, ішкі пайдасын жоққа шығарма деген ой айтылады. Халық өмірде «сөзі шорқақ болса да, ісі түзу» адамды бағалаған.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бақырауық түйе» — мінезі ауыр, даусы қатты, жұртқа қолайсыз көрінетін жанның бейнесі. Ал «түйенің бары» — байлық, тірек, күш, шаруашылыққа қажет үлкен игілік. Түйе қазақ үшін көштің көлігі, жүк көтерген төрт түліктің ең қадірлісі. Сондықтан мақал сыртқы дауға емес, нақты пайдаға қарауды меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал мінезі күрделі, бірақ жұмысқа өте қабілетті адамға қатысты айтылады. Мысалы, әріптесіңіз бірден ашуланып, қатқыл сөйлейтін шығар, бірақ істі тез бітіріп, жауапкершілікті жақсы көтерсе, оны сыртқы мінезі үшін емес, пайдасы үшін бағалау керек. Бұл — төзім мен дұрыс көзқарасқа үйрететін сөз.