Ауыл толы есектен арық та болса ат жақсы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ауылда есек көп болғанымен, арық болса да аттың қадірі артық деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы: көп, бірақ пайдасы аз нәрседен гөрі, аз болса да сапалы, іскер, қажетке жарайтын нәрсе жақсы. Яғни, сыртқы санына емес, ішкі құны мен қызметіне қарау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы есек — ауыр жұмысқа жегілетін, бірақ шабысы да, беделі де аттан төмен жануардың бейнесі. Ал ат — қазақ ұғымында күштің, сенімнің, мәртебенің, серіктестіктің символы. «Арық та болса ат» деуі оның қазір әлсіз көрінгенімен, түбі артық екенін аңғартады. Бұл жерде салмақ — сапада, пайдалықта және болашақ мүмкіндікте.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды таңдауда, жұмыста, құрал-сайманда, білімде қолдануға болады. Мысалы, екі телефонның бірі жаңа емес, бірақ сапалы әрі ұзақ істейді, екіншісі сырттай әдемі, бірақ жиі бұзылады. Сонда «ауыл толы есектен арық та болса ат жақсы» дегендей, уақытша сәннен гөрі сенімді, пайдалы нәрсені таңдаған дұрыс.