Аштық ас таңдатпайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Аштық ас таңдатпайды» деген мақалдың тура мағынасы — қатты ашыққан адамға қандай ас берілсе де, ол талғамай жейді. Астарлы мағынасы — адам таршылыққа, қиындыққа түскенде, бұрын мән бермеген нәрсенің қадірін түсінеді, ал ашыққан жанға талғамнан гөрі тіршілік қамы маңызды болады. Бұл сөз өмірдің ауыр сәтінде адамның таңдауы азаятынын, қажеттілік бәрінен жоғары тұратынын білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «аштық» — тек қарын ашуы емес, жалпы мұқтаждық, тапшылық, қысылтаяң күй. Ал «ас» — тіршіліктің негізгі несібесі, күнкөрістің белгісі. «Таңдатпайды» сөзі талғамның жоғалуын, жағдайдың адамды амалсыздан көндіретінін көрсетеді. Яғни халық аштықты өте күшті қажеттілік ретінде бейнелеп, адамның ең әуелі жан сақтауға ұмтылатынын ұқтырған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды қаржысы азайып, қолдағы барға қанағат етуге мәжбүр болған кезде қолдануға болады. Мысалы, студент стипендиясы кешігіп, асханада бар арзан тамақты ғана алса, «аштық ас таңдатпайды» деп жағдайдың қиындығын түсіндіреді. Сондай-ақ ол үнемшілдікке, қанағатқа және бардың қадірін білуге де үндейді.