Ақсақ қой жатып семіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ақсақ қой жатып семіреді деген мақал сырттай қарағанда аяқ баса алмайтын қойдың көп қозғалмай, жатып қоң жинайтынын білдіреді. Астарлы мағынасы — кей адам не нәрсе қозғалыссыз, тыныш күйде көрінгенімен, сол кезде күш жинап, есесін толтыруы мүмкін. Бұл сөз кейде әлсіз, шеттеу жүрген жанға менсінбей қарамауды, жағдайды үстірт бағаламауды ескертеді. Сондай-ақ кейбір істе асықпай, сабыр сақтап, дұрыс сәтті күту де нәтиже беретінін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақсақ қой» — әлсіз, ширақ қимылдай алмайтын бейне. «Жатып семіру» — әрекеті азайса да, ішкі қуаты артатын, жинақталатын күйді көрсететін образ. Қойдың семіруі қазақ танымында тоқшылықтың, күтімнің белгісі. Сондықтан бұл тіркес өмірдегі кей құбылыстың сыртқы көрінісі мен шын нәтижесі бірдей бола бермейтінін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал шыдамдылық керек жағдайда қолданылады. Мысалы, жаңа мамандықты меңгеріп жүрген адам бірден нәтиже көрсетпей, біраз уақыт тыныш дайындалса, кейін білімі толысып, ісі ілгерілейді. Сондайда: «Ақсақ қой жатып семіреді, асықпай үйрене бер» деп жұбатады.