Хайуанаттар әлемі туралы 501
Хайуанаттар әлемі туралы қазақ мақал-мәтелдері: жануар мінезі арқылы өмірлік өнеге мен тәрбие айтатын даналық сөздер.
501
Мақал-мәтелдер
52.6K
Барлық қаралым
105
Орташа қаралым
Мақал-мәтелдер
Сорттау:
Ит жеті қазынаның бірі.
Ел жатпай ит тынбас.
Алтын артқан жаман есек те
«Жаппарқұл» мырза атанар.
«Жаппарқұл» мырза атанар.
Күніне жүз түлкі алса да,
Тазының ит аты қалмайды.
Тазының ит аты қалмайды.
Құс қарайды құрымға,
Ит қарайды жұрымға.
Ит қарайды жұрымға.
Ақсақ ит айға қарап үреді.
Қасқыр қартайса да, қойға әлі келеді.
Ауылға жақындағанда ит озады.
Түлкінің түсіне тауық кіреді.
Ер-тұрманы алтын болса да,
Есектің есек аты қалмайды.
Есектің есек аты қалмайды.
Бұйдалаған нар тайлақтай,
Жетелеген тазы мойнақтай.
Жетелеген тазы мойнақтай.
Жыланның сүймес асы інінің аузынан шығар.
Жанынан безген мысық
Жолбарыстың көзін тырнайды.
Жолбарыстың көзін тырнайды.
Балық жоқта бақа да балық.
Жетелеген ит аңға жарамас.
Ең көп қаралған осы тақырыпта
«Хайуанаттар әлемі туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен табиғатқа жақын дүниетанымынан туған нақыл сөздер. Бұл топта жылқы, түйе, қой, қасқыр, түлкі, ит, бүркіт секілді жануарлар бейнесі арқылы адам мінезі, қоғамдағы қатынас, еңбек пен ерлік, сақтық пен айла сияқты ұғымдар астарлы түрде жеткізіледі.
Мұндай мақал-мәтелдер тәрбиелік мәнімен құнды: жақсы қасиетті дәріптеп, жаман әдеттен сақтандырады. Жануарлар әрекеті салыстыру, теңеу ретінде қолданылып, ойды қысқа да нұсқа түйіндеуге көмектеседі. Сондықтан бұл категория оқырманға ұлттық танымды тереңірек түсіндіріп, сөз мәдениетін байытуға бағытталған.
Мұндай мақал-мәтелдер тәрбиелік мәнімен құнды: жақсы қасиетті дәріптеп, жаман әдеттен сақтандырады. Жануарлар әрекеті салыстыру, теңеу ретінде қолданылып, ойды қысқа да нұсқа түйіндеуге көмектеседі. Сондықтан бұл категория оқырманға ұлттық танымды тереңірек түсіндіріп, сөз мәдениетін байытуға бағытталған.