Төрт түлік туралы 639
Төрт түлік туралы мақал-мәтелдер — малдың қадірі, еңбек, береке мен тұрмыс даналығын жинақтайды.
639
Мақал-мәтелдер
63.2K
Барлық қаралым
98
Орташа қаралым
Мақал-мәтелдер
Сорттау:
Барды сөкпе, нарды теппе.
Жаман жасаққа қарамайды,
Желінсау қосаққа қарамайды.
Желінсау қосаққа қарамайды.
Жұрт жаманға қалды,
Жүк тайлаққа қалды.
Жүк тайлаққа қалды.
Қой өрісі - қорадан.
Жүйрік тоқтығын білдірмес.
Малды іріктемесең,
Тұқымы азады.
Қонысты жаңартпасаң,
Өрісі азады.
Тұқымы азады.
Қонысты жаңартпасаң,
Өрісі азады.
Арту-арту құм келсе,
Атан тартар бүгіліп.
Атан тартар бүгіліп.
Қатпа болған түйеге,
Ойсылқара не қылсын?
Қотыр болған қойға,
Шопан ата не қылсын?
Ойсылқара не қылсын?
Қотыр болған қойға,
Шопан ата не қылсын?
Басты балта бұзар, жылқыны маңқа бұзар.
Байтал мінген,
Айғыр мінгенге жолдас бола алмайды.
Айғыр мінгенге жолдас бола алмайды.
Түйенің құйрығы жерге жетсе,
Ешкінің құйрығы көкке жетер.
Ешкінің құйрығы көкке жетер.
Түйе мойнын тұз кесер.
Жетім қозы түртіншек.
Семіз қозы пышаққа сұранып тұрады.
Жүйрік жүлдесін алмай қоймайды.
Ең көп қаралған осы тақырыпта
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Маң-маң басқан, маң басқан,
Шудаларын шаң басңан,
Төрт аяғын тең басқан -
Түйе деген жануар.
Шудаларын шаң басңан,
Төрт аяғын тең басқан -
Түйе деген жануар.
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
Жылқының сүті - шекер, еті - бал.
Бір түлікке бай болғанша,
Әр түлікке сай бол.
Әр түлікке сай бол.
«Төрт түлік туралы» мақал-мәтелдер қазақтың көшпелі өмірі мен мал шаруашылығына қатысты даналықты қамтиды. Түйе, жылқы, сиыр, қой-ешкіге байланысты сөз өрнектері малдың қасиетін, күтімін, ырыс-берекенің көзін, сондай-ақ еңбек пен төзімнің мәнін бейнелейді.
Бұл топтама арқылы халықтың табиғатпен етене тіршілігі, дәстүрлі танымы, малға деген құрметі мен жауапкершілігі көрінеді. Төрт түлік жайлы нақылдар жас ұрпақты еңбекқорлыққа, қанағатқа, ынтымаққа тәрбиелеп, тұрмыс тәжірибесінен туған өмірлік сабақ береді.
Бұл топтама арқылы халықтың табиғатпен етене тіршілігі, дәстүрлі танымы, малға деген құрметі мен жауапкершілігі көрінеді. Төрт түлік жайлы нақылдар жас ұрпақты еңбекқорлыққа, қанағатқа, ынтымаққа тәрбиелеп, тұрмыс тәжірибесінен туған өмірлік сабақ береді.