Жылқының пірі - Қамбар ата.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жылқы малының киесі мен қадірін білдіреді. Тура мағынасында, қазақ танымында жылқының қамқоршысы, жебеушісі Қамбар ата деп есептеледі. Астарлы мағынасы — жылқыны қасиетті, ерекше бағалы мал санау, оған құрметпен қарап, бабын табу керек деген ой. Сонымен бірге бұл сөз халықтың жылқыға деген сүйіспеншілігін, көшпелі тұрмыстағы орнын танытады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «пір» сөзі — қорғаушы, қолдаушы, рухани жебеуші деген ұғымды береді. «Қамбар ата» — қазақ ұғымындағы жылқының иесі, пірі ретінде танылған бейне. Бұл образ жылқыны жай мал емес, ер жігіттің серігі, ел өмірінің тірегі, көштің күші ретінде көрсетеді. Яғни, жылқыға құрмет көрсету — ата дәстүрге құрмет көрсету.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жылқы шаруашылығын бағалағанда, ұлттық дәстүрді айтқанда немесе ат баптаудың мәнін түсіндіргенде қолданылады. Мысалы, біреу бәйге атының күтімін сұрағанда, тәжірибелі кісі: «Жылқының пірі — Қамбар ата, атқа ықылас керек» деп, малды күтіп-баптаудың маңызын еске салады.