Үрерге иті, сығарға биті жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Үрерге иті, сығарға биті жоқ» деген мақал сырттай дабыра қылып сөйлейтін, бірақ шын мәнінде ештеңесі жоқ, қуаты мен айтары аз адамды әжуалайды. Тура мағынада үйінде иті де, биті де жоқ адам туралы айтылғандай көрінеді. Астарлы мағынасы — біреудің бос мақтанға салынып, өзінде тірек те, ықпал да, дәлел де болмаған күйде кеуде қағуы. Яғни, сөзі көп, ісі жоқ, даусы бар да салмағы жоқ адамға қарата айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «үрерге ит» — қарсы тұрар күші, айбар көрсететін тірегі бар адамды мегзейді. Ал «сығарға бит» — титтей де ықпалы, мініп кетер салмағы жоқ бейшара күйді білдіреді. Екі образ да адамның ішкі әлсіздігін, дәрменсіздігін әрі сыртқы көрсоқырлігін әшкерелейді. Халық мұнда күлкілі, бірақ өткір салыстыру арқылы бос кеуделілікке сын айтады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде көп сөйлеп, бірақ нақты дәлелі не ісі жоқ адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу интернетте өзгелерді қатты сынап, өзін ең білгіш көрсетеді, бірақ өзі бір де бір іске көмектеспесе, жұрт оны осы мақалмен сипаттауы мүмкін. Мұндайда мақал адамды сөзден гөрі іске көбірек мән беруге шақырады.