Мал, төрт түлік туралы · Хайуанаттар әлемі туралы

Түйеде - жампоз,
Жылқыда - тұлпар,
Сиырда - тынжы,
Қойда құтпан асыл.

Түйеде - жампоз,
Жылқыда - тұлпар,
Сиырда - тынжы,
Қойда құтпан асыл.
Жүктеу

Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі

Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр түліктің ішіндегі ең таңдаулысын, ең мықтысын, ең бағалысын дәріптейді. Тура мағынасында түйенің жүйрігі мен төзімдісі, жылқының тұлпары, сиырдың тынжысы, қойдың құтпаны ең қадірлі мал ретінде аталады. Астарлы мағынасы — кез келген істің, топтың, ортаның өз алдына озық, асыл, пайдалы үлгісі болады. Яғни адам да, мал да, зат та, кәсіп те өз сапасымен бағаланады.

Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жампоз», «тұлпар», «тынжы», «құтпан асыл» сөздері жай атау емес, әр түліктің ең таңдаулы қасиетін бейнелейді. «Тұлпар» — шапшаңдық пен жүйріктіктің символы, «жампоз» — күш пен төзімнің белгісі. «Тынжы» мен «құтпан» да малдың сүтті, семіз, өсімтал, берекелі түрін аңғартады. Халық малдың қадірін тек санына емес, сапасына қарап өлшеген.

Қазіргі өмірде
Бұл мақал сапаны бағалауға, ең тәуірін тануға үйретеді. Мысалы, жұмыста бір маманның білімі де, жауапкершілігі де өзгелерден оқ бойы озық болса, оны «өз ісінің тұлпары» деп айтуға болады. Яғни кез келген салада ең мықтыны, ең пайдалыны танып, соны қадірлеу керек.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Латын жазуында
Túıede - jampoz,
Jylqyda - tulpar,
Sıyrda - tynjy,
Qoıda qutpan asyl.