Төрт түліктің төресі - түйе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Төрт түліктің төресі - түйе» деген мақал түйенің қазақ өміріндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында, түйе төрт түліктің ішіндегі ең бағалысы, ең төзімдісі әрі шаруашылыққа ең пайдалысы саналады. Астарлы мағынасында бұл сөз кез келген істің, адамның не дүниенің өз ортасында алдыңғы орында тұратынын, қадірі жоғары болатынын меңзейді. Қазақ халқы түйені көштің көлігі, дәулеттің белгісі, шөлге шыдамды мал деп таныған.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «төре» сөзі түйенің биік мәртебесін, құрметке лайықтығын көрсетеді. Түйе — сабырдың, күштің, төзімнің бейнесі. Ол ауыр жүк көтеріп, алыс жолды еңсереді, шөлге де, суыққа да шыдайды. Сондықтан түйе тек мал емес, береке мен тіршіліктің символы ретінде көрінеді. Халық түйені ерекше қасиеті бар, елге қызметі мол жануар деп бағалаған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бір нәрсенің ең құндысын, ең қажеттіні немесе ең сыйлысын атап айтқанда қолданылады. Мысалы, ауыл шаруашылығында түйе өсіретін өңірлерде оның еті, сүті, жүні табыс көзі болып отыр. Сонда «түйе — төрт түліктің төресі» деу түліктің экономикалық әрі мәдени маңызын еске салады.